Liczenie godzin
W czasach starożytnych ludzie zauważyli różnicę w długosci cieni rzucanych przez przedmioty znajdujące się w słońcu i najpierw wznosili słupki,
a pózniej większe budowle, których cień mogli mierzyć i odnosić do upływu czasu. Jedną z największych tego typu budowli jest Igła Kleopatry,
która 1500 lat p.n.e. stanęła przed swiatynia Heliopolis Heliopolis Egipcie, Egipcie obecnie stoi w Londynie, na lewym brzegu Tamizy. Niektórych
z tych budowli używano do oznaczania pór roku, czego wczesnym przykładem jest Wielka Piramida w Egipcie.
Mniej więcej 1000 lat p.n.e. pojawiły się pierwsze Egipskie prety służące do okreslania czasu. Miały one postać kawałka drewna przypominajacego
kształtem literę T, z umocowanymi poprzeczkami, rzucającymi cień na długie drzewce, na którym wycięte były znaki symbolizujące regularne odstępy czasu.
Pręty służace do okreslania czasu były zwiastunem zegara słonecznego, który prawdopodobnie również wynaleziono w Egipcie.
Innym wczesnym urzadzeniem służacym do mierzenia upływajacych godzin był zegar wodny. Uważa się, że wynaleziono go w Chinach, gdzie używany był
także w Babilonie około 1500 lat p.n.e. W miarę jak woda wypływała z naczynia, jej obniżający się poziom pokazywał upływające godziny. Mimo iż zegar
wodny nie był poręczny, musiało minąć kilka stuleci, zanim pojawiły się jego następczynie w postaci klepsydr. Odmierzajac ilosć piasku można było
kontrolować upływający czas. Nieocenione były na morzu, gdzie- zawieszone pod sufitem- działały zupełnie dobrze nawet podczas sztormów. Były też częstym
widokiem na koscielnych ambonach. Niemniej jednak odmierzały tylko czas- nie pokazywały zas godzin.
Odczytywanie godziń
Zegary mechaniczne
Nie wiadomo, kiedy dokładnie wynaleziono zegar mechaniczny. Wczesne zegary miały tylko jedną wskazówkę i duże rozmiary, konstruowane były zazwyczaj
dla kosciołów, gdzie stawiano je na podłodze; pózniejsze modele umieszczano na wieżach. Pózniej zegarom koscielnym dodano tarczę i wskazówki. Zegary
wieżowe napędzane były wagami (obciaznikami) obciaznikami dopiero wynalezione sprężyny jako zródła siły napędowej spowodowało, że mniejsze zegarki
stały się bardziej praktyczne.
Zegarki domowe
Rozpoczęła się epoka zegarów domowych. Pierwsze z nich były prawdopodobnie zegarami latarniowymi. Zawieszanymi na hakach wbitych w scianę.
Następny krok w rozwoju zegara domowego nastapił wówczas, gdy bogaty podróżny w powozie zażyczył sobie wiedzieć, która jest godzina.
Tak zwane,,zegary powozowe,, wykonywano głównie z mosiądzu i wbudowywano w prostokatnie skrzyneczki. Często zawierały one w sobie repeter- mechanizm
powtarzajacy wybijanie godzin- aby własciciel, po uprzednim przycisnięciu tłoczka na górze obudowy, mógł nawet w ciemnosci dowiedzieć się, która godzina.
Zegarek osobisty
W roku 1511 młody niemiecki slusarz Peter Henlein skonstruował pierwszy przenosny zegar. Czasomierz ten zainspirował rzemieslników w całej Europie,
Europie szczególnie w Genewie. W owym czasie do wolnego miasta Genewy napływał istny potop ludzi z Francji i Niemiec, szukających schronienia przed
przesladowcami religijnymi. Wsród nich było wielu konstruktorów zegarów i zegarków.
Zegarmistrzostwo wkrótce stało się jedna z najważniejszych gałęzi przemysłu szwajcarskiego. W roku 1675, Christian Huygens- wynalazca zegara
wahadłowego- wprowadził spiralny włos, dzięki czemu wzrosła dokładnosć chodu i możliwe stało się wprowadzenie wskazówki minutowej.
Następne sto lat to złoty wiek powstania największych zegarmistrzów. Należy do nich między innymi Thomas Mudge, który w 1759 roku skonstruował
pierwszy zegar konsolowy, a potem zegar z wychwytem kotwicowym, uznanym, za najważniejszy wynalazek w zegarmistrzostwie od czasu wynalezienia włosa.
Wkrótce dokonano kolejnego wynalazku. Do tej pory osi przekładni zegarowej pracowały w metalowych łożyskach, co wpływało na zużycie częsci i utrarę
dokładnosci. Pewien szwajcar mieszkający w Anglii wpadł na pomysł zastosowania rubinu zamiast łożyska, zarówno na końcu czopa, jak i otworze płyty.
W ogromnym stopniu poprawiło to chód zegarków, a tym samym ich dokładnosć.
Abraham-Louis Breguet, którego wkład obejmuje wprowadzenie zegarka automatycznego (choć na ten pomysł wpadł już Abraham-Louis Perrelet ok.1770 roku),
systemu ochrony przed wstrząsami oraz tourbillonu- urządzenia obiegowego wychwytu mającego kompensować wpływ grawitacji na działanie zegarka.
Począwszy od końca XVIII wieku aż do końca XIX stulecia zegarki stawały się coraz bardziej skomplikowane. Powstały specjalistyczne firmy takie jak
Vacheron Constantin, Blancpain, Jaeger- LeCoultre, Longines, Cartier, aż do WIC.
Zegarki, choć bardziej skomplikowane- miały repeter, fazy księżyca, wieczny kalendarz oraz stopery- wciąż były duże i nieporęcznie.
Zegarki na rękę
Nie wiadomo, kiedy i przez kogo został wynaleziony zegarek na rękę. W roku 1810 Breguet skonstruował zegarek dla królowej Neapolu. Patek Philippe skonstruował
zegarek o srednicy zaledwie 8,46 mm na słynną wystawę w Crystal Palace w Londynie, która odbyła się w roku 1868, firma ta wykonała zegarek na rękę dla księżnej Kocewicz,
ale było to prawie 50 lat przed wyprodukowaniem przez ta firmę modelu handlowego. handlowego roku 1886 Girard Perregaux otrzymał zamówienie na zegarki dla oficerów
Cesarskiej floty Wojennej Niemiec. Niemiec roku 1904 Louis Cartier skonstruował zegarek na rękę dla swego przyjaciela Alberto Santosa Dumonta, lotnika brazylijskiego.
W pierwszych latach XX wieku istniało wiele firm produkujących zegarki, ale były one raczej kosztowne ze względu na ogromny wkład pracy ręcznej.
Zegarki dla każdego
Fakt, że zegarki na rękę stały się dostępne dla zwyczajnych ludzi, zawdzięczamy przede wszystkim wytwórcom amerykańskim. Około roku 1860 grupa firm amerykańskich
połączyła swe wysiłki w imię idei produkowania zegarków dla mas. Maszyny stały się wystarczająco skomplikowane, aby za ich pomocą zrealizować pomysł wyprodukowania
tysięcy identycznych częsci, z których dzięki taniej sile roboczej można by było montować kompletne zegarki. Pomysł ten został zrealizowany przez Henryego Forda przy
produkcji jego Modely T. Po kilku nieudanych próbach firmie Waterbury Clock udało się wykonać zegarek na rękę sprzedawany po 3,5 dolara; ich ambicja było jednak
obniżenie ceny do jednego dolara. Pierwszym człowiekiem, któremu się to udało, był Robert Ingersoll. Innym wynalazkiem Ingersolla była swiecaca farba, która powleczono
wskazówki i cyfry tak, że żołnierze mogli odczytać godzinę również w ciemnosci.
W roku 1923 John Harwood wykonał pierwszy automatyczny zegarek na rękę. Opatentował go w Szwajcarii, gdzie natychmiast go zastosowano, szczególnie w Rolex Watch Company,
i w roku 1931 wdrożono do produkcji w automatycznych zegarkach ręcznych.
Rewolucja elektroniczna
Pierwszy w historii zegar elektroniczny został skonstruowany w roku 1929 przez W. A. Morrisona. Miał rozmiary niewielkiego pokoju.
Pierwszy elektryczny zegarek na rękę
W 1969 firma Seiko uruchomiła produkcję pierwszego na swiecie kwarcowego zegarka na rękę o wartosci handlowej. Nosił nazwę Astron.
|
|
